TANIM Çoğul gebelikler aynı adet döngüsü içinde birden fazla yumurta hücresinin ayrı ayrı döllenip gelişmeye başlamasıyla veya tek bir yumurta hücresinin döllenme sonrasında iki veya daha fazla eşit hücreye bölünmesi ve bölünen hücrelerden her birinin ayrı ayrı embriyolar halinde gelişmeye devam etmesiyle ortaya çıkan gebeliklerdir. Yukarıdaki tanımlamaya göre oluşan ikiz gebeliklerde birinci durumda çift yumurta ikizi (“dizigotik”), ikinci durumda ise tek yumurta ikizi (“monozigotik”) söz konusudur. Bebek sayısının ikiden daha fazla olduğu durumlarda bebekler ayrı ayrı yumurta hücrelerinden köken alabilecekleri gibi, tümü tek yumurta hücrtesinden köken almış olabilir. GÖRÜLME SIKLIĞI Tüm ikiz gebeliklerin üçte ikisi çift yumurta ikizi şeklinde, üçte biri ise tek yumurta ikizi şeklinde ortaya çıkarlar. İkiz gebelik ve diğer çoğul gebeliklerin görülme sıklığı ülkeden ülkeye önemli değişiklikler gösterir. En düşük görülme sıklığı binde 6'yla Japonya'dan bildirilirken, Kuzey Amerika’da ve ülkemizin de içinde bulunduğu Avrupa ülkelerinde bu oran yaklaşık binde 11 olarak bildirilmektedir. İkiz gebeliklerin dünya üzerinde en sık görüldüğü ülke tüm gebeliklerin %4’ünün ikiz gebelik olduğu Nijerya’dır. Afrika ülkelerinin tümünde Nijerya kadar yüksek olmasa da ikiz gebelik oranlarının oldukça yüksek olduğu dikkat çekmektedir. Çift yumurta ikizliği anne adayının doğum sayısı arttıkça veya yaşı ilerledikçe daha sık görülmektedir. Gebe kalamama nedeniyle yapılan tedavilerde, yumurtlamayı sağlayıcı ilaçların kullanılması bu tedavilerde genellikle birden fazla yumurta hücresi oluşması nedeniyle çift yumurta ikizliği oranını artırır.
Tüp bebek ve mikroenjeksiyon yöntemiyle oluşturulan gebeliklerde rahim içine transfer edilen embriyo sayısı çoğunlukla birden fazla ve genellikle ikiden fazla olduğundan bu gebeliklerde de çift yumurta ikizliği oranı yüksektir.
Not: 2010 yılında yürürlüğe giren yeni kanun bazı özel durumlar hariç anne rahmine birden fazla embriyo yerleştirilmesini yasaklamıştır. Bu yıldan itibaren birçok ülkede olduğu gibi bizde de tüp bebeğe bağlı çoğul gebelik sayısında önemli azalmalar görülecektir. Kendisi çift yumurta ikiz eşi olan bir anne adayının gebeliğinde de çift yumurta ikizliği görülme olasılığı yaklaşık iki kat daha fazladır. “İri yapılı” anne adaylarında çift yumurta ikizi görülme olasılığı orta yapılı ve ufak yapılı anne adaylarına göre daha yüksektir. Tüm yukarıdaki bilgilere karşın, tek yumurta ikizliği dünyanın hemen her bölgesinde sabittir ve yaklaşık 1/250 oranında görülmektedir. Son bilimsel veriler yumurtlamayı sağlayıcı ilaçlarla oluşturulan gebeliklerde çift yumurta ikizliği yanında tek yumurta ikizliğinin de nispeten daha sık görüldüğünü göstermektedir.
| 
